بهترین کتاب های تاریخ پهلوی برای نوجوانان
ما را چه نیاز به تاریخ؟!
احتمالا این جمله را شنیده باشید: «ملتی که از گذشته خود درس نگیرد؛ اشتباه گذشته خود را تکرار میکند!»
ما در روزگاری زندگی میکنیم که با تبلیغات زیادی درباره پهلوی و حکومت پرآوازهاش طرف هستیم! تبلیغاتی که اگر برایشان پاسخی نداشته باشیم؛ ذهن نوجوان ما را درگیر میکند. درگیر ایده برگشتن یک حکومت نسبتا کپک زده در تاریخ که به لطف اسپری خوش بو کننده جعلی فضای مجازی، به شکلی که هرگز نبوده معرفی میشود.
گزینه وی آی پی!
پیشنهاد ما به شما برای شناختن پهلوی، مطالعه بهترین کتابها درباره پهلوی است. کتابهایی که کلی نویسنده خوش ذوق و خلاق آنها را با زبانی باب میل نوجوان و با فرمی مناسب برای درک و فهم او نوشتهاند.
در این آثار تلاش شده با معرفی مستقیم پهلوی اول و دوم یا ترسیم نمونهای از زندگی مردم در آن زمان، یک بازنمایی واقعی به نوجوان نمایش داده شود.
8 کتاب برای آشنایی نوجوانان با تاریخ پهلوی
1. یک روایت ساده از یک ماجرای پیچیده
کتاب «یک روایت ساده از یک ماجرای پیچیده» از انتشارات سوره مهر برای گروه سنی نوجوان و با نگارش ابراهیم حسنبیگی منتشر شده است.
الیاس پسری ترکمن است که در زمانه حکومت پهلوی به ایران، با خانودهاش زیر دست خان کار میکنند و روزگار را با نان رعیتی میگذرانند. روی پیشانی الیاس خطی بیرنگ از سرنوشت پرماجرایش نوشته که شروع آن با عروسی برادرش، یوسف است.
شب عروسی بعد از شام وقتی بشقابهای پلو و خورشت مهمانها جمع شد؛ عروس و داماد زیر نور چراغهای رنگی به صورت هم نگاه میکردند. ناگهان تعدادی اسب با سوارههایی که صورتشان را پارچه سیاه پوشانده بود وارد حیاط شدند و یک گلوله، وسط قلب یوسف نشاندند.
تا مهمانها به خودشان بیایند، عروس دزدیده شده بود و داماد در خون خودش غرق میشد.
الیاس با غمی که هم وزن همه دنیا میشد، میخواست انتقام برادرش را بگیرد اما خیلی زود فهمید بساط ظلم خان و شاه یک کاسه است.
استکبار مفهومی است که در رمان «یک روایت ساده از یک ماجرای پیچیده» برای نوجوان امروزی ترجمه میشود.
این رمان با شروع پرهیجان و داستان پراتفاقش، نوجوان را با قسمتی از تاریخ که سایه غلیظ ساواک و تدابیر شاه پهلوی روی کشور افتاده بود آشنا میکند.
2. خسرو شیرین
رمان «خسرو شیرین» به قلم خسرو باباخانی از انتشارات کتابستان برای نوجوانهای ایرانی منتشر شده است.
خسرو که سال دوم نظری در رشته ریاضی فیزیک است را میتوان این طور معرفی کرد: پسری با چشمان خیلی ضعیف که عینکش را به خاطر حفظ لاتی نمیزند و دلش، دلش بیقرار است!
خسرو نوجوانی است که به درد عشق مبتلاست. عشقهایی که یکی بعد از دیگری شکست میخورند. در میان همین عاشقیهاست که خسرو میفهمد دنیای اطرافش در تب و تاب تندی افتاده. یکی از رفیقهایش مدتی است به حجره کوچکی در مسجد محل میرود و پای حرف آدم بزرگها، کاغذ سیاه میکند.
اصلا قصه خسرو از همان حجره و عاشقیت چهارم جدی شد. از حجرهای که چشم خسروی جوان را به دنیا باز کرد. او دید مردم بیگناه چطور در شهرهای مختلف به دست ماموران شاه کشته میشوند. خیلی زود او درگیر مبارزه با ساواک و رژیم شاهنشاهی.
روزی رسید که خسرو کف اتاق سرد و تاریک بازجویی از درد شکنجه به خودش میپیچید. آن مامور بد دهن ساواکی و کتکهایش، اولین رد پای سیستم شاه در زندگی خسرو بود. خسرو خبر نداشت ولی ساواک هنوز با زندگی او کار داشت!
3. زمستان بی شازده
رمان «زمستان بیشازده» اثر فاطمه نفری از انتشارات سوره مهر برای گروه سنی نوجوان به نگارش درآمده است.
رضا پسر نوجوانی است که به خاطر شرایط شغلی پدرش همراه با خانواده راهی تهران شده. شهر خوش نامی که آوازهاش از دور خوش به نظر میآمد. رضا تازه پایش را روی خاک تهران گذاشته بود که دزد زد به قفس کفترهای دلبرش.
این وسط صاحب خانه جدید رضا، که او را آقای مهندس صدا میزنند؛ مثل فرشتهها به داد رضا رسید. رضا توی قلبش آقای مهندس را اندازه کفترهایش دوست دارد. مردی که رضا را راهی مدرسه کرد و همه جوره هوای او را داشت. اما او خیلی زود مثل یک طوقی سفید افتاد توی دام ساواکیها.
رضا چیزی از کارهای مخیانه آقای مهندس نمیدانست. فقط چند لحظه قبل از آنکه ساواکیها بیایند توی خانه، مامور به انجام یک ماموریت سری شد. ادای دین کوچکی برای آقای مهندسی که همه جوره هوای خانواده رضا را داشت.
حالا رضای قصه ما مانده با یک مدرک عجیب و خانهای که زیر نظر ساواکیهاست.
«زمستان بیشازده» رمانی است درباره قهرمانهای گمنامی که سینه سپر کردند تا ایران را از چنگ بیعدالتی شاه و آدمهایش دربیاورند. قهرمانهایی که عمر تعدادی از آنها به دیدن بهار وطن قد نداد.
4- آن مرد با باران میآید
رمان «آن مرد با باران میآید» اثر وجیهه سامانی از انتشارات کتابستان برای گروه سنی نوجوان به نگارش درآمده است.
بهزاد پسر نوجوانی است که در دو راهی بزرگی گیر کرده. شبها از شروع حکومت نظامی میگذرد و برادرش به خانه برنمیگردد. با هر صدای تیری که از کوچههای پشتی بیاید؛ یک قطره اشک از چشم مادرش سر میخورد پایین. دوستان بهزاد هم مثل برادرش، یا مشغول چاپ و رونویسی از اعلامیه هستند یا شب به شب روی دیوارهای اجری و سیمانی کوچهها شعار مینویسند.
آن طرف ماجرا ساواک است که نقل زجرکش کردن مخالفانش زبانزد است. هر روز خبر از دستگیری یا شهادت همسایه و دوست به گوش بهزاد میرسد.
پدرش از کم عقلی جوانها میگوید و برادرش از روزی حرف میزند که آزادی به دامن ایران برگردد. دو دلیها ادامه دارد تا روزی در زیرزمین خانه که چشم بهزاد باز میشود. روزی که قصه بهزاد شروع میشود.
«آن مرد با باران میآید» به واسطه قلم هنرمند نویسنده موفق به کسب تقریظ از سوی مقام معظم رهبری شد و در لیست کتابهای پرفروش جا گرفت.
5- خود خدا و خدا زده
دو کتاب «خود خدا» و «خدا زاده» به قلم سید محمدحسین راجی و محسن فوجی از دفتر نشر معارف منتشر شدهاند.
خارج نشینها پهلوی را چه طور شناخته بودند؟!
«خود خدا» و «خدا زاده» از آن کتابهایی هستند که ابرهای پر از سوال بالای سرتان را یکی یکی با جوابهای مستند پر میکنند.
این دو کتاب سراغ شرح وقایع زندگی محمدرضا پهلوی رفتهاند. منابع این دو کتاب از نوشتههای خارجی هستند که پیش از انقلاب درباره دوره حکومت پهلوی به نگارش درآمدهاند.
از بررسی فرهنگی شخصیت شاه و پدرش گرفته تا شرایط اقتصادی و اجتماعی که دستپخت آنها بود در این منابع ذکر شده است. منابعی که از آنها گفتیم توسط اندیشمندان و مورخانی نوشته شدهاند که با مشاهده تحولات مختلف ایران زیر نظر زمامداری پهلوی، دست به قلم شدهاند. اسنادی که از وخامت اوضاع معیشیتی مردم عادی و آمار بالای فساد در حکومت پهلوی حرف میزنند.
در این کتابها دقیقا همان برشهای مورد استناد از منابع پژوهش شده، ضمیمه شدهاند و در دسترس مخاطب هستند.
از میان برخی افراد که روایان این کتاب هستند میتوان به محمدعلی کاتوزیان، میشل فوکو، آرتور میلسپو، جان فوران، محمدقلی مجد، یرواند آبراهیمیان، ویلیام شوکراس، نیکی آرکدی، ویلیام داگلاس و باری روبین اشاره کرد.
اگر دنبال کتابهایی تحقیقی و مستند هستید؛ «خود خدا» و «خدا زاده» برای شما هستند.
6- پادشاه کرایهای
کتاب «پادشاه کرایهای» داستان طنزی برای رده سنی نوجوان است که به قلم تقی شجاعی از نشر جمال با تصویرگری جذابش راهی کتابفروشیها شده است.
این کتاب سراغ دستهای از خاطرات پهلوی رفته که تا به حال کمتر به گوش نوجوان خورده و آنها را با زبانی طنز و قابل فهم برای آنها بیان کرده است.
«پادشاه کرایهای» تلاش کرده به سوالاتی که تحریف تاریخی را برای مخاطب پیش آوردهاند پاسخ بدهد و در عین حال، تمام مطالبش را از کتابهای مستند تاریخی وام بگیرد.
ماجرای کتاب از آنجا شروع میشود که رضا خان هنوز به سمت شکم مادرش قل نخورده بود! در قفسههای تقسیم وظایف عالم دنبال نقش زندگی خودش میگشت و با فرشتهای که شخصیت و اراده معیوب آقای رضا خان را خوب میشناخت، بحث میکرد.
از آن طرف پدر رضا که به فکر آدمهای ضعیف بود و تلاش میکرد زودتر از دنیا بروند تا زجر نکشند! یک لنگه پا منتظر پسر شازدهاش بود. پسری که لعن و نفرین یک مملکت را مثل آب خوردن برای خودش خرید.
مشخض است دیگر. آقا رضا شاه شد و داستان طنز و تاریخی کتاب ما از همان جا تازه شروع شده! کتابی که با زبان طنز، طعم تلخ تاریخ را چکه چکه روی زبان نوجوان میپاشد. کتابی که حق دارد در لیست بهترین کتابها درباره پهلوی باشد!
7- چاپید شاه
کتاب «چاپید شاه» به قلم سپیده انوشه از انتشارات جمکران منتشر شده است.
داستان «چاپید شاه» از چاییدن شاه پلاستیکی ما شروع میشود! رضا شاه که در بدو تولدش حسابی چاییده بود و از زور سرما با نفس اسب زندهاش کردند، بعدها از این خاطرهاش خیلی استفاده ابزاری کرد! شاه چاییده ما که جز چاپیدن از جیب مردم کاری نکرده بود، نیاز داشت به یک معجزه.
حالا کی گفته که شاه این کاره بوده؟!
آفرین. اسناد، مدارک و عکسهایی که در هر صفحه از کتاب، کنار زندگینامه طنز شاه آمدهاند. از همان عکسهای سیاه و سفید عتیقه که اصطلاحا اصل جنس هستند!
این یعنی در «چاپید شاه» ما با یک کتاب مستند روایی مواجه هستیم. کتابی که در پایان هر فصل با یک اینفوگرافی رنگی و شیک، خلاصهای از مطالب مهم مطرح شده را مثل جزوه شاگر اولها آماده کرده.
«چاپید شاه» یکی از بهترین کتابها درباره پهلوی و راجع به وقایع مهم حکومتهای پهلوی اول و دوم است. با زبانی صمیمی برای نوجوانهای امروزی.
8- رضا چاخان
کتاب داستانی و طنز «رضا چاخان» به قلم ناصر جوادی از انتشارات میخ چاپ شده است.
یکی از سوالهایی که درباره رضاخان وجود دارد؛ این است که او در زمان خودش، وقتی کل مملکت و ثروتش را داشت چند مرده حلاج بوده؟
لیست بلند بالای خدمات پهلوی اول به ایران و ایرانی چقدر واقعی است؟ «رضاچاخان» نوشته شده تا به همین سوال جواب بدهد.
کتابی که لیست خدمات رضا پهلوی را از وسط فضای مجازی جمع کرده و آورده روی کاغذ و در داستانهای طنز و کوتاه، درباره آنها صحبت کرده.
از روزی که رضا چاخان آجر اول برج میلاد را چید تا روزی که امینم را به یک همخوانی رپ در ایران دعوت کرد!
کتاب «رضا چاخان» یکی از بهترین کتابها درباره پهلوی است که با زبان طنزش، دل نوجوان را میبرد.
پشت خط شروع!
برای شروع مطالعه بهترین کتابها درباره پهلوی به سلیقه یا مدل شبههایی که ذهنتان را درگیر کرده نگاه کنید.
از داستان طنز تا رمان و کتاب مستند، همه جور پیشنهادی را برایتان آماده کردهایم. فقط پشت خط شروع بروید و مغزتان را آماده یک خوراکی مقوی تاریخی کنید!
سهم شما چند دانگ است؟
بهترین کتابها درباره پهلوی را مطالعه کنید. بعد خودتان را با نسخهای که قبل از مطالعه کتابها بودید مقایسه کنید. ذهن شما هم به عطر جعلی پهلویها آلوده شده بود؟
بعد از اینکه پهلوی را خوب شناختید؛ یادتان باشد ایران، سهم همه ماست و باید از آن مراقبت کنیم.
لطفا با آگاه کردن چند نوجوان دیگر از حقیقتی که بین صفحههای تاریخ کشورمان مانده، به مراقبت از ایران ادامه دهید.
به قلم «رقیه پورحنیفه»
۷ روز ضمانت بازگشت وجه
ضمانت اصالت کالا
۷ روز هفته ۲۴ ساعته
امکان پرداخت در محل
امکان تحویل در محل
ثبت دیدگاه
دیدگاه کاربران