معرفی کتاب خدا زاده اثر حجت الاسلام راجی

زندگی در زمانه حاکمیت پهلوی بر ایران چگونه بود؟ میان تبلیغاتی که از پهلوی یک اسطوره بی‌همتای مردم‌دار می‌سازند و تصاویر شرایط نامساعد زندگی در دوره حکومت پهلوی؛ باید به کدام یک اعتماد کرد؟

یک کتاب، بیشتر

اولین راه برای باخبر شدن از اوضاع یک حکومت که سال‌ها دور از ماست، مطالعه منابع تاریخی است. از کتاب‌های تاریخ راهنمایی و دبیرستان مدارس گرفته تا کتاب خاطرات افرادی که حکومت پهلوی را با چشم دیده‌اند؛ همگی به جزئیات شرایط آن روزها اشاره کرده‌اند اما عده‌ای با یک دلیل، نمی‌توانند به این منابع اعتماد کنند.
آن‌ها می‌گویند وقایع این کتاب‌ها مغرضانه نوشته شده و بر خلاف آنچه اتفاق افتاده است. با این حساب تکلیف چیست؟ چه طور می‌شود راهی برای پیدا کردن واقعیت تاریخ پیدا کرد؟

راویان بی‌طرف حکومت پهلوی

اینجاست که مشاهدات نویسندگان و اندیشمندان خارجی به کار می‌آید. کسانی که با مشاهده اتفاقات و تصمیم‌ گیری‌های پهلوی، به روایت آن پرداخته‌‌اند.
اما طبیعتا این افراد، خاطرات را به زبان خودشان و در منابعی نوشته‌اند که پیدا کردن آنها شاید کمی دشوار به نظر بیاید.

متفاوت مثل «خدا زاده»

کتاب «خدا زاده» سراغ گردآوری همین منابع رفته. در کتاب خدا زاده با متن اصلی و ترجمه شده خاطرات اندیشمندانی مواجه هستیم که به واسطه حضور موقت در ایران یا مشاهده اتفاقات دوره پهلوی، شرایط حاکم را توصیف و نقد کرده‌اند.
کتاب «خدا زاده» در 9 بخش نوشته شده. این بخش‌ها به ترتیب شامل: اقتصاد و معیشت، برخورداری‌های عمومی، آزادی، ظلم به افراد، دین و معنویت، بیگانگان و حکومت، شخصیت‌های درباری، فساد اخلاقی و انقلاب اسلامی است.
در پایان کتاب هم لیست کامل منابع استفاده شده آمده است. «خدا زاده» در واقع جلد دوم کتاب «خود خدا» است.

«خدا زاده» از کجا آمد؟

«خدازاده» نوشته سید محمدحسین راجی و محسن فوجی است که از نشر معارف روانه بازار شده. این کتاب در 416 صفحه تدوین و چاپ شده است.
از جمله نویسندگان و اندیشمندانی که مطالبشان در کتاب آمده می‌توان به رابرت گراهام، میشل فوکو، پروفسور جیمزبیل و نیکی آرکدی اشاره کرد.

بخشی از کتاب خدازاده

جان فوران، استاد جامعه شناسی در دانشگاه سانتا باربارا کالیفرنیا در کتاب «مقاومت شکننده؛ تاریخ تحولات اجتماعی ایران از سال 1500 میلادی تا انقلاب» می‌نویسد:
شرکت ملی نفت ایران محرمانه و به طور منظم بخشی از درآمد نفت را به حساب شاه واریز می‌کرد. بنا به گزارش‌ها این مبلغ در 1976م دست کم یک میلیارد دلار بوده است. شاه در 1958 بنیاد پهلوی را بنا نهاد که ارزش دارایی‌هایش به سه میلیارد دلار می‌رسید. کار بنیاد، مدیریت طرح‌های سلطنتی پرداخت مستمری و مزایا به وابستگان و کنترل بخش‌های بزرگ کلیدی نظیر کشاورزی، مسکن، مصالح ساختمانی، بیمه، هتل، اتومبیل، تولید مواد غذایی و چاپخانه بود. در 207 شرکت سهام داشت. خاندان سلطنتی از 63 شاهپور شاه دخت و عموزاده، عمه زاده، خاله زاده و دایی زاده‌های اینان تشکیل می‌شد. جمع ثروت این خانواده به 20-5 میلیارد دلار می‌رسید که از شرکت‌های کشت و صنعت و کارخانه‌ها در ایران حاصل می‌شد.

به قلم «رقیه پورحنیفه»